خانه ي نقد

2-از مرگ....

هرگز از مرگ نهراسيده ام،

اگرچه دستانش از ابتذال شكننده تر بود.

هراس من – باري- همه از مردن در سرزميني ست،

كه مزد گور كن،

                       از بهاي آزادي آدمي

                                                      افزون باشد.

**

جستن،

يافتن،

و آن گاه،

به اختيار بر گزيدن،

و از خويشتن خويش،

بارويي پي افكندن-

اگر مرگ را از اين همه ارزشي بيش تر باشد،

حاشا حاشا كه هرگز از مرگ هراسيده باشم.

                                                                       دي ماه 1341

                                                                     (آيدا در آينه)

نقد و تفسیر :

اصلان قزللو-پنجشنبه۱۹/۲/۸۷- ساعت ۱۴:۲۵

شعر دو بند دارد.

بند اول : بي مقدمه ، يك جمله ي انكاري"هرگز از مرگ نهراسيده ام" . ذهن مخاطب را به سوي مرگ مي كشاند و آشنايي زدايي مي كند. چرا كه بيش ترينه ي مردم از مرگ مي ترسند. آن گاه به مقايسه ي مرگ و ابتذال مي پردازد. ابتذال از مرگ ترسناك تر و در نتيجه هولناك تر است. بعد به سرزميني مي رود كه خود در آن مي زيد. در آنسرزمين ، ارزش آزادي از مزد گوركن كم تر است . باري(خلاصه) بايد از مرگ در چنين سرزميني هراسيد. به اين زاويه ي پنهان نيز بنگريم: مرگ در سرزمين برخوردار از آزادي ، ترسناك نيست.

در مصراع"بهاي آزادي آدمي" با تكرار مصوت بلند"آ" گويي موسيقي شعر را در نواختن نغمه ي آزادي به كار گرفته است تا آن را مورد توجه قرار دهد.

   در بند دوم: آزادي چيست؟ جست و جو در تمام زواياي زندگي و گزينش دلخواه آن و سامان دادن زندگي چنان كاخي بلند كه  "از باد و باران نيابد گزند" (فردوسي) و اين باروي بلند در امتداد تصوير شعر به آيندگان نيز خواهد رسيد. در دو مصراع پاياني ، با آوردن حرف شرط"اگر" ، مرگ را با كاخ ساخته شده از آزادي (زندگي آزاد و دلخواه و ارزشمند) مقايسه مي كند كه" اگر مرگ از اين همه ارزش بيش تري داشته باشد" مخاطب را به تامل وا مي دارد. در چنين سرزميني كه مرگ ارزش بيش تري از آزادي دارد ، در نتيجه مزد گوركن از بهاي آزادي افزون تر است.پس هيچ گاه نبايد از مرگ ترسيد .حال به زاويه اي ديگر نگاه كنيد: يقين ارزش آزادي بيش تر از مرگ است . در اين صورت، آزادي آن قدر عزيز و گرامي است كه حيف است آدمي بميرد. پس بايد از مرگ هراسيد.

   فرم ذهني شعر ، بسيار ماهرانه و شاعرانه و دقيق طرح شده است. كه عناصر شعر : مرگ ، ترس، ابتذال،سرزمين ، گوركن، آزادي، جست و جو ، گزينش،بارو(برج و قلعه) را به هم مي پيوندد و مخاطب را از راهروهاي عاطفي شاعر گذر مي دهد و درون برج مي رساند.

   با انتخاب زبان ادبي و بهره گيري از واژه هاي كهن ، مانند" باري، بارو، حاشا و هراس ، و چينش جمله ها ي فاخر ، هنجار گيزي كرده و متن را لذت بخش كرده است.

فرزانه ی شیدا- یکشنبه ۲۲/۲/۸۷-ساعت ۳:۴۲

شعر مرگ شاملو یکی از اشعار نافذ ی ست که خود عاشقانه ان را دوست می دارم وگو یا یی این شعر در حد بالایی قرار دارد که فهم ودرک آن اما بر هرکسی ساده واسان می نماید
هرگز از مرگ نهراسیده ام زیرا که مرگ به حد ابتذال شکننده است اما ترس من از مردن در سرزمینی ست که درآن بر هرچیز بی ارزشی بهائی گران داده اند جز آنچه که می بایست بها وارزش داشته باشد.!!!
وشاعرابراز می دارد :این که جست و جو کنم ،بیابم واختیار برگزیدن هرآنچه را می خواهم داشته باشم اگر ارزش مرگ ازهمه این ها بیش تر باشد دیگر چه ترسی می بایست از مردن داشته باشم !!! واین به راستی تمامی کلام همه ی دل هاست . چه چیز بیش تر از این ارزش دارد که روحی ازاد داشته باشم که توان جست و جو و یافتن ورسیدن به خویش را داشته باشد؟! شاعر دراین ابیات فریاد دردمند قلبی را سر می دهد که در سرزمینی زندگی می کند که ارزش وبهایی بر هیچ چیز نمی بیند وحتی درآن در پی خویش گشتن آدمی را به ابتذال وبیهوده گی کشیده اندد وحق جستجو یافتن وبرگزیدن را زاو گرفته اند!!! ... آن گاه که انسان نیازمند آزادی ست برای جستن یافتن ورسیدن به ماهیت وجودی خویش ....ودنباله روی از وجود درونی وخواسته های درونی خود که چون چنین نمی بیند مرگ را به زیستنی این چنین ترجیح می دهد که به واقع چه زیستنی ست در اسارت اندیشه زندگی کردن وبر هرچه بی ارزش است بها دادن وخود فراموش کردن همه ی آنچه می بایست به آن بهائی داد.
وچقدر شاعر دل واحساس خویش را در تنگنای زمان می بیند ومن چقدر این جا دل وشعر واحساس اورا را دراین ابیات دوست می دارم که به راستی درون مرا نیز گشوده است در ابیاتی که در کوتاهی کلام هزار گفته ناگفتنی داشت ودر جسارت کلام گفته شد و به نتیجه رسید که من باید من باشم همان که می خواهم باشم نه آنکه ازمن توقع دارند باشم!!!! و اگر جز این باشد مرگ برمن بهتر از چنین زیستنی ست!
شعر در وزن واهنگ قوی ست و باانکه قافیه ای را دنبال نمی کندد اما اهنگ کلام چون قافیه های پی درپی شعررا به دنبال می کشد وزنجیره پیوستگی خود را درهر بیت با بیت دیگر حفظ می کند که این خود رنگ وتصویر شعری قوی را به مخاطب خویش می رساند.

دو شعر از محمد آتشي

 1- "والس"

مثل شبحي از من دور مي شوي؛

و از هرچه اطراف من است.

معصوم تر از يك كودك هفت ساله ام؛

وقتي با تو از گناه مي گويم.

و تو سبك سرانه مرا مي رقصاني.

آواز نمي دانم.

چشمانم برايت مي درخشد؛

و تو چه قدر زيبا هستي،

هر بار كه به من نزديك مي شوي!

امشب نگذاشتي حتا "گل هاي بدي" را

                                                         تمام كنم.

جهاني پهناورتر و سزاوارتر مي خواهيم.

هنوز نگفته "مثل شبحي از من دور مي شوي؛

و از هرچه اطراف من است."

نقد و تفسیر:

۲-لابیرنت



تنهایی می خواهد

دل خوش کردن به خیزران تنهایی

که درپس زمینه ای نقره ای می شکند

اندکی از هزار توی خود دور می شوم

از جزیره « کرت » تا چشمان تو راهی نیست

( آن جا که پیرهن من

طرح اندام تو را

به آب های اقیانوس

سنجاق می کند)



از آینه دست بر می دارم و

جایی که زنی در سکوت می خواند

خانه نشین می شوم.

نقد و تفسیر :