تکاندم
آویزان شدم به فصلی ازچوب ها
خوب شد
جغرافیای خوابتان دانستم
دوباره
سرخط نوشتم
فصلی ازپرواز
تاپرنده ها به خانه برگشتند

 نقد و تفسیر

اصلان قزللو-15/9/87-ساعت:۱۲:۱۴

متن ، روایت داستان گنجشکی است که کسی زبانش را تا هنگام پرواز ، نمی داند و راوی نیز از بیان آن ناتوان است و حافظه اش را در این مورد از دست می دهد. او برای درک و بیان این موضوع ، گویی دست به یک دگردیس می زند. در این حالت است که سمت خواب و دلیل آن را کشف می کند.

  این متن ، بیان یک احساس شخصی و فردی است . باید کلمات بتوانند بار این احساس را بر دوش بکشند و به مخاطب برسانند. بنابراین با یک خوانش می توان  گنجشک را نمادی از یک انسان دانست(به کوچکی توجه شود) که در این جهان ، از نظر مادی ، نقطه ای بیش نیست اما گویی جهانی را در دل (ذهن ) دارد. افکاری خارج از این محدوده ! و هیچ کس زبانش را نمی فهد و درکش نمی کند. راوی نیز قادر به بیان آن نیست .

  بنابراین یک دگر دیسی و خانه تکانی انجام می دهد(تن رها کن تا نخواهی پیرهن: مولوی)گویی پرواز می کند  و این برایش عالی است. زیرا علت خواب را در این حالت کشف می کند .

 از سویی چنین درک می شود که آدم ها ، دانشمندان و نویسندگان و نخبه ها را در زمان حیات ،درک نمی کنند. گویی با ابتهاج هم همراه می شود:

"روزی که جان فدا کنمت باورت شود

دردا که جز به مرگ نسنجند قدر مرد!

  زبان شعر در بسیاری از سطرها ، زنده و پویاست اگرچه گاهی ارکائیک هم می شود."نتوانستم شما را بگویم" – "را" به معنی "به"= نتوانستم به شما بگویم. و در سطر " تنم را از پیرهن تکاندم " مولوی وار می شود . و اندکی هم طوطی و بازرگان را به ذهن متبادر می کند:

یعنی ای مطرب شده با عام و خاص

مرده شو چون من که تا یابی خلاص

جالب بودن این متن در آن است که گویی شاعر ، همه ی این مسائل را بر روی کاغذ نوشته است نه در عالم واقع! یعنی یک درجه هم پایین تر بیاییم ،در عالم خیال طی کرده است:"دوباره/سر خط نوشتم/فصلی از پرواز" این دوباره ، یعنی قبلا می نوشته و حالا بخش تازه ای را نوشته است. واژه ها با ذهن مخاطب بازی می کنند . یک دال، گاه به دال های دیگر می رسدو متن را از ثبات معنایی خالی می کند و به همین سبب معنا را به تعویق می اندازد و به عنوان مثال ، همین "فصل" می تواند به دال های دیگر برسد و مدلول هایی را در بر بگیرند. "فصل" به بخشی از یک کتاب یا نوشته می گویند و معنای فصل مثل پاییز را دارد. یا " گنجشک" بر مدلول ثابت خود " پرنده ی کوچک" دلالت نمی کند. یا "پریدن" فقط پرش و پرواز نیست؛ بلکه می تواند مفهوم رفتن یا مردن یا مهاجرت را هم داشته باشد.

 ابهام در درک معنای متن ، به خاطر همین امر و فکر تازه یا فردی است .